Biografia kukurydzy
Opis:
Scenariusz, dziÄki ktĂłremu uczniowie i uczennice poznajÄ
ewolucyjnÄ
historiÄ powszechnie znanej kukurydzy. Na przykĹadzie kukurydzy oceniÄ
zmiany w fenotypie roĹliny, a takĹźe poznajÄ
procesy zwiÄ
zane z doborem sztucznym i naturalnym.
Autor/Autorka (autorzy/autorki):
MichaĹ Szczepanik
Wydawca:
Fundacja Centrum Edukacji Obywatelskiej
Odniesienie do podstawy programowej: Przedmiot: biologia
III etap edukacyjny, gimnazjum
Cele ksztaĹcenia - wymagania ogĂłlne:
I. ZnajomoĹÄ róşnorodnoĹci biologicznej i podstawowych procesĂłw biologicznych.
UczeĹ opisuje, porzÄ
dkuje i rozpoznaje organizmy, wyjaĹnia zjawiska i procesy biologiczne zachodzÄ
ce w wybranych organizmach i w Ĺrodowisku, przedstawia i wyjaĹnia zaleĹźnoĹci miedzy organizmem a Ĺrodowiskiem, wskazuje ewolucyjne ĹşrĂłdĹa róşnorodnoĹci biologicznej.
IV. Rozumowanie i arg umentacja.
UczeĹ interpretuje informacje i wyjaĹnia zaleĹźnoĹci przyczynowo-skutkowe miÄdzy faktami, formuĹuje wnioski, formuĹuje i przedstawia opinie zwiÄ
zane z omawianymi zagadnieniami biologicznymi.
TreĹci nauczania - wymagania szczegĂłĹowe:
IX. Ewolucja Ĺźycia.
UczeĹ:
1) wyjaĹnia pojÄcie ewolucji organizmĂłw i przedstawia ĹşrĂłdĹa wiedzy o jej przebiegu;
2) wyjaĹnia na odpowiednich przykĹadach, na czym polega dobĂłr naturalny i sztuczny, oraz podaje róşnice miÄdzy nimi; zwiń
Odniesienie do podstawy programowej:Przedmiot: biologia
III etap edukacyjny, gimnazjum
Cele ksztaĹcenia - wymagania ogĂłlne:
I. ZnajomoĹÄ róşnorodnoĹci biologicznej i podstawowych procesĂłw biologicznych.
UczeĹ opisuje, porzÄ
dkuje i rozpoznaje organizmy, wyjaĹnia zjawiska i procesy biologiczne... więcej
Zagadnienia:
⢠Migracje
⢠ŝywnoĹÄ i rolnictwo
Czas trwania:
⢠20 minut
Cele Äwiczenia:
⢠Opiszesz róşnice fenotypowe pomiÄdzy pierwotnymi i wspĂłĹczesnymi odmianami kukurydzy.
⢠WyjaĹnisz rolÄ czĹowieka w procesie ewolucji kukurydzy.
⢠OkreĹlisz, skÄ
d pochodzi kukurydza.
Ĺrodki dydaktyczne i materiaĹy:
⢠ZaĹÄ
cznik
Przebieg Äwiczenia:
1. PoproĹ uczniĂłw i uczennice, aby okreĹlili przynaleĹźnoĹÄ systematycznÄ
kukurydzy, wskazujÄ
c klasÄ (klad), oraz podali jak najwiÄcej cech charakteryzujÄ
cych te roĹlinÄ. W przypadku problemĂłw z okreĹleniem przynaleĹźnoĹci systematycznej kukurydzy, napisz na tablicy cechy roĹlin jednoliĹciennych. NastÄpnie zapytaj, czy wiedzÄ
, skÄ
d pochodzi kukurydza i jakie jej cechy byĹy (i nadal sÄ
) atrakcyjne dla jej hodowcĂłw. Zadbaj o to, by mĹodzieĹź wygenerowaĹa jak najwiÄcej pomysĹĂłw. Podsumuj i ewentualnie uzupeĹnij wypowiedzi. ZwrĂłÄ uwagÄ na fakt, iĹź w wyniku dĹugoletniej hodowli i zwiÄ
zanej z tym procesem selekcji, przodkowie kukurydzy znacznie róşnili siÄ od odmian uprawianych dzisiaj.
Obecnie uwaĹźa siÄ, Ĺźe obszarem, gdzie zostaĹa udomowiona kukurydza, jest Meksyk. MiaĹo to miejsce w dolinie rzeki Balsas okoĹo 9000 lat temu. FormÄ
wyjĹciowÄ
tej roĹliny jest trawa Teosinte. W ukĹadzie systematycznym kukurydza naleĹźy do klasy (kladu) jednoliĹciennych.
2. W parach uczniowie i uczennice zapoznajÄ
siÄ z tekstem o pochodzeniu kukurydzy oraz udzielajÄ
odpowiedzi na pytania (zaĹÄ
cznik nr 1). PoproĹ wybrane pary o zaprezentowanie wynikĂłw. W podsumowaniu podkreĹl rolÄ czĹowieka w procesie ewolucji kukurydzy.
3. Podsumuj pracÄ uczniĂłw i uczennic. ZwrĂłÄ uwagÄ klasy na to, Ĺźe wiele popularnych gatunkĂłw roĹlin pochodzi z Ameryki PĂłĹnocnej i PoĹudniowej. Zapytaj mĹodzieĹź, czy potrafi wskazaÄ takie gatunki (np. ziemniak). WyjaĹnij znaczenie lokalnych odmian roĹlin, zasygnalizuj, Ĺźe obecnie zmian w materiale genetycznym dokonuje siÄ rĂłwnieĹź poprzez manipulacje w genach, co prowadzi do wytworzenia organizmĂłw GMO (genetycznie modyfikowanych). ZachÄÄ uczniĂłw i uczennice, aby korzystajÄ
c z Internetu lub biblioteki wyszukali azteckÄ
legendÄ o bĂłstwie kukurydzy.
Legenda o bĂłstwie kukurydzy: http://bit.ly/wybuchajacedusze
ĹšrĂłdĹa:
ZdjÄcie kukurydzy i jej form przejĹciowych: http://bit.ly/kukurydza
ZaĹÄ
czniki:
ZaĹÄ
cznik nr 1 â Karta pracy: Pochodzenie kukurydzy