Odniesienie do podstawy programowej: Jak dla odpowiedniego scenariusza. zwiń
Odniesienie do podstawy programowej:Jak dla odpowiedniego więcej
ZagroĹźenia dla oceanĂłw: zakwaszenie
Czym jest zakwaszenie? Zakwaszenie oceanĂłw oznacza, Ĺźe skĹad chemiczny wody w oceanie zmienia siÄ z upĹywem czasu. PH wody zmniejsza siÄ i woda staje siÄ bardziej kwasowa.
Czym jest ono spowodowane? Zakwaszenie oceanĂłw spowodowane jest gĹĂłwnie absorbowaniem dwutlenku wÄgla (CO2) z atmosfery. Oceany absorbujÄ
okoĹo 30% CO2 z atmosfery. Dochodzi do tego w miejscach, gdzie powietrze spotyka siÄ z wodÄ
. Emisje CO2 nad wodÄ
wzrastajÄ
poprzez dziaĹalnoĹÄ ludzkÄ
(np. spalanie paliw kopalnych, co zwiÄksza iloĹÄ CO2 dostajÄ
cÄ
siÄ do oceanĂłw). Gdy CO2 trafia do wody, zmienia siÄ jej skĹad chemiczny (H2O). Woda stajÄ siÄ bardziej kwasowa poprzez kwas wÄglowy.
ĹšrĂłdĹo: http://oceans.digitalexplorer.com/resources/?controller=search
Jakie sÄ
skutki dla oceanĂłw?
ZwiÄkszona kwasowoĹÄ mĂłrz i oceanĂłw moĹźe doprowadziÄ do powaĹźnych problemĂłw zwiÄ
zanych z organizmami morskimi i ekosystemami. Dotyka ona wielu stworzeĹ morskich i na przykĹad nie pozwala na tworzenie skorup lub koralowca. MoĹźe rĂłwnieĹź wpĹynÄ
Ä na schematy Ĺźywieniowe niektĂłrych ryb, co z kolei moĹźe prowadziÄ do dramatycznych skutkĂłw dla caĹego morskiego ekosystemu.
ZagroĹźenia dla oceanĂłw: martwe strefy
Czym sÄ
martwe strefy? MartwÄ
strefÄ
nazywamy obszar morza, w ktĂłrym wystÄpuje bardzo maĹo Ĺźycia morskiego. MogÄ
one wystÄpowaÄ naturalnie, jednak problem zaczyna siÄ, gdy wystÄpujÄ
w wyniku dziaĹalnoĹci ludzkiej. Strefy martwe sÄ
ubogie w tlen, czÄsto siÄ mĂłwi, Ĺźe sÄ
niedotlenione, co utrudnia przetrwanie roĹlinom i zwierzÄtom
Czym sÄ
spowodowane? Jest wiele czynnikĂłw, ktĂłre przyczyniajÄ
siÄ do powstawania martwych stref, jednak zatrucie wĂłd zwiÄ
zkami azotu wskazuje siÄ jako dziaĹanie ludzkie w najwiÄkszym stopniu przyczyniajÄ
ce siÄ do problemu. Aby zwiÄkszyÄ plony, rolnicy czÄsto uĹźywajÄ
nawozĂłw. Nadmiar nawozu jest wypĹukiwany i trafia do oceanĂłw. W oceanie znajduje siÄ przez to nadmiar pierwiastkĂłw biogennych, co moĹźe prowadziÄ do procesu zwanego eutrofizacjÄ
. Ten z kolei prowadzi do wzrostu alg, ktĂłre blokujÄ
dopĹyw energii sĹonecznej do wody. Kiedy alga obumiera w oceanie, zaczyna siÄ rozkĹadaÄ. Podczas tego procesu wykorzystywany jest tlen. Bez tlenu w wodzie zwierzÄta i roĹliny nie mogÄ
przetrwaÄ.
ĹšrĂłdĹo: http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/science/edexcel
Jakie sÄ
skutki dla oceanu?
W martwych strefach Ĺźycie morskie ma niewielkie szanse na przetrwanie. MoĹźe to prowadziÄ do zakĹĂłceĹ w ĹaĹcuchu pokarmowym, pozbawiajÄ
c ssakĂłw morskich poĹźywienia. Skutkiem moĹźe byÄ rĂłwnieĹź wprowadzenie szkodliwych substancji chemicznych do ĹaĹcucha pokarmowego.
ZagroĹźenia dla oceanĂłw: nadmierne poĹowy ryb
Czym sÄ
nadmierne poĹowy? Nadmierne poĹowy wystÄpujÄ
wtedy, gdy usuwamy ryby z oceanĂłw lub rzek zbyt szybko lub w zbyt duĹźych iloĹciach. JeĹźeli Ĺowimy wiÄkszÄ
iloĹÄ ryb, jaka moĹźe byÄ naturalnie uzupeĹniona (utrzymujÄ
c iloĹÄ ryb w wodzie na tym samym poziomie), dochodzi do nadmiernego poĹowu. Jest to niezrĂłwnowaĹźone wykorzystywanie oceanĂłw w celu poĹowĂłw.
Czym sÄ
spowodowane? Wiele czynnikĂłw moĹźe siÄ przyczyniÄ do nadmiernych poĹowĂłw w oceanach, w tym rozwijajÄ
ca siÄ technologia poĹowĂłw i rosnÄ
ce zainteresowanie konkretnymi gatunkami ryb.
RosnÄ
cy popyt: wraz ze wzrostem populacji, zapotrzebowanie na ĹźywnoĹÄ rĂłwnieĹź wzrasta. Ludzie potrzebujÄ
rĂłwnieĹź róşnych rodzajĂłw i róşnych iloĹci ryb. Ĺowiska starajÄ
siÄ zaspokoiÄ te potrzeby zwiÄkszajÄ
c przy tym swoje zyski przy uĹźyciu metod, ktĂłre pozwalajÄ
im na obfitsze i szybsze poĹowy.
NiezrĂłwnowaĹźone praktyki: wiele powszechnie stosowanych praktyk ma negatywny wpĹyw na Ĺźycie morskie: blast fishing, czyli Ĺowienie ryb przy uĹźyciu dynamitu, co skutkuje zabiciem caĹych Ĺawic, a optymalizuje skalÄ poĹowu; traĹowanie przydenne, czyli uĹźycie ciÄĹźkiej siatki traĹujÄ
cej po dnie oceanu, niszczÄ
c przy tym siedliska gĹÄbinowe; przyĹowy, czyli uĹźycie nowoczesnych sieci rybackich, ktĂłre ĹapiÄ
niechciane ryby i ssaki morskie, ktĂłre umierajÄ
i sÄ
potem odrzucane.
Jest zbyt wiele Ĺowisk przypadajÄ
cych na dostÄpnÄ
iloĹÄ ryb. Szacuje siÄ, Ĺźe na naszej planecie istnieje cztery razy wiÄcej Ĺodzi rybackich, niĹź faktycznie jest potrzebnych.
ĹšrĂłdĹo: http://thecaudallure.blogspot.co.uk/2011/07/genetic-diversity-losing-out-to.html
Jakie sÄ
skutki dla oceanĂłw?
Wymieranie: niektĂłre gatunki wyginÄ
, jeĹźeli nie przestaniemy ĹowiÄ ich na tak wielkÄ
skalÄ, np. jak w przypadku np. tuĹczyka bĹÄkitnopĹetwowego.
Niszczenie ekosystemĂłw: niektĂłre mniej precyzyjne techniki poĹowĂłw, ja te z uĹźyciem dynamitu, mogÄ
prowadziÄ do destrukcji caĹych obszarĂłw morskich ekosystemĂłw. Co wiÄcej, ograniczajÄ
one iloĹÄ konkretnych gatunkĂłw, co zmienia ĹaĹcuchy pokarmowe i prowadzi do dalszych destrukcyjnych skutkĂłw dla ekosystemĂłw.
ZagroĹźenia dla oceanĂłw: odpady w oceanach
Czym sÄ
odpady w oceanach? Szacuje siÄ, Ĺźe 8 milionĂłw ton plastikowych odpadĂłw lÄ
duje w oceanach kaĹźdego roku. Jenna Jambeck z Uniwersytetu w Georgii twierdzi, Ĺźe moĹźna to porĂłwnaÄ do 5 reklamĂłwek Ĺmieci przypadajÄ
cej na kaĹźde 30 cm wybrzeĹźy na caĹym Ĺwiecie*. Plastik jest jednym z najbardziej powszechnych odpadĂłw, ktĂłre trafiajÄ
do oceanĂłw, choÄ wĹrĂłd odpadĂłw w oceanach znajdziemy rĂłwnieĹź szkĹo, puszki a nawet opuszczone ĹźaglĂłwki. Wiele przedmiotĂłw w oceanach trafia do ogromnych zbiorowisk Ĺmieci. SÄ
to ogromne tereny, gdzie gromadzÄ
siÄ odpady, formowane nastÄpnie przez prÄ
dy morskie. Istnieje piÄÄ znanych skĹadowisk Ĺmieci (zwanych âplamami Ĺmieciâ): dwa na Pacyfiku, dwa na Oceanie Atlantyckim i jeden na Oceanie Indyjskim. Wielka Pacyficzna Plama Ĺmieci ma wg oszacowaĹ wiÄksze wymiary niĹź stan Teksas, jednak obecnie nie ma sposobu na dokonanie dokĹadniejszych pomiarĂłw.
Czym jest to spowodowane? Odpady trafiajÄ
do oceanĂłw z wielu róşnych powodĂłw. Czasami sÄ
one celowo wrzucane do morza. Czasami, niechlujnie rzucane na lÄ
dzie. trafiajÄ
z czasem do mĂłrz. Katastrofy naturalne, takie jak huragany czy tsunami, rĂłwnieĹź przyczyniajÄ
siÄ do zwiÄkszenia iloĹci odpadĂłw w oceanie.
*ĹšrĂłdĹo: National Geographic
Jakie sÄ
skutki dla oceanĂłw?
Odpady oceaniczne czÄsto majÄ
wpĹyw na podwodne Ĺźycie. Skutki mogÄ
przyjmowaÄ róşne formy:
⢠ptaki, ryby i inne stworzenia wodne mogÄ
siÄ zaplÄ
taÄ w plastikowe torebki, siatki lub opakowania, mogÄ
siÄ skaleczyÄ i umrzeÄ.
⢠ssaki morskie i ptaki mogÄ
poĹykaÄ odpady wraz z wodÄ
. Dowiedziono, Ĺźe şóĹwie biorÄ
plastikowe torebki z meduzy. SpoĹźywanie ich moĹźe doprowadziÄ do chorĂłb lub wygĹodzenia.
⢠niektĂłre odpady wykonane sÄ
z materiaĹĂłw zawierajÄ
cych substancje chemiczne szkodliwe dla ryb i innych gatunkĂłw. ChoÄ nie muszÄ
one szkodziÄ bezpoĹrednio organizmom ĹźyjÄ
cym pod wodÄ
, mogÄ
przyczyniÄ siÄ do obecnoĹci toksyn w ĹaĹcuchu pokarmowym.