Szukając źródła, czyli o problemie dostępu do wody pitnej

/przedstawienie zagadnienia:
Dla wielu ludzi na całym świecie dostęp do wody pitnej jest czymś naturalnym i oczywistym. Każdego dnia mieszkaniec Europy zużywa około 200 litrów wody – myjąc się, piorąc czy zmywając naczynia. Przy czym, dla porównania, mieszkańcy krajów Globalnego Południa zużywają od 5 do 20 litrów dziennie. Dostęp do wody pitnej jest niezbędnym warunkiem rozwoju społeczeństw i walki z ubóstwem – bez zaspokojenia tej potrzeby rozwój edukacji i opieki zdrowotnej jest niemożliwy. Według danych UNICEF prawie 750 milionów ludzi nie ma dostępu do czystej wody. Oznacza to, że jedna szósta mieszkańców Ziemi cierpi z powodu pragnienia i chorób wywołanych spożywaniem zanieczyszczonej wody. Jedynie 2% z nich żyje w Europie, 65% pochodzi z Azji, 27% z Afryki. Problem dostępu do wody pitnej dla wielu mieszkańców niektórych kontynentów to codzienna wędrówka w poszukiwaniu zbiornika wodnego, by zdobyć taką ilość wody, która zaspokoi minimum potrzeb całej rodziny. Wody, która jest czysta lub zanieczyszczona. Dla innych ten problem oznacza cierpienie z pragnienia, niedożywienia i chorób.

/cel zajęć:
zapoznanie uczniów ze zróżnicowanym problemem dostępu do wody pitnej w krajach Globalnego Południa

/metody:
dyskusja, praca indywidualna, symulacja, prezentacja multimedialna

/środki:
karta pracy ucznia (załącznik 1), karty ról (załącznik 2), tabelka zużycia wody (załącznik 3), film „Budowa studni w Tanzanii” (link), flamastry, długopisy/przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie
Nauczyciel przedstawia temat zajęć: Szukając źródła, czyli o problemie dostępu do wody pitnej. Następnie zadaje uczniom pytania dotyczące pochodzenia wody oraz prosi o podanie przykładów, do czego potrzebujemy wody w ciągu dnia.

Przykładowe pytania:
– Skąd pochodzi woda?
– Do czego potrzebujemy wody w ciągu dnia?
– Dlaczego woda jest dla nas ważna?
– Co mogłoby się wydarzyć, gdyby zabrakło nam wody?

2. Ile wody potrzebuję?
Nauczyciel rozdaje uczniom karty pracy zawierające tabelkę zużycia wody (załącznik 1) i prosi o ich indywidualne wypełnienie. Wyjaśnia jednocześnie, że przybliżona ilość zużytej wody przez mieszkańców krajów europejskich to 200 litrów, a kartę pracy należy wypełnić na podstawie oszacowanego zużycia wody. Czas poświęcony na daną czynność ma określać również proces zdobywania wody (tj. napełnienie wanny czy czajnika do przygotowania herbaty).



Po zakończeniu zadania chętne osoby prezentują efekty swojej pracy.

3. Źródła wody na świecie
Prowadzący dzieli uczniów na cztery grupy, po czym rozdaje każdej z nich karty ról (załącznik 2). Wyjaśnia, że grupy wcielą się w rodziny pochodzące z różnych części świata, które borykają się z problemem dostępu do wody. Zadaniem grupy jest zapoznanie się z historią rodziny, a następnie uzupełnienie tabelki dotyczącej zużycia wody przez jednego członka rodziny (załącznik 3) oraz czasu potrzebnego na jej zdobycie.
Nauczyciel, nawiązując do zrealizowanego zadania, zaprasza grupy do przedstawienia efektów swojej pracy oraz wymienienia powodów braku dostępu do wody pitnej.

Pytania do grupy:
a) Co jest konsekwencją braku dostępu do czystej wody pitnej?
b) Co mogliby zrobić mieszkańcy, gdyby nie musieli chodzić po wodę?
c) Czy jest możliwość zmiany sytuacji? Jakie są rozwiązania?

Przykładowe odpowiedzi:
a) brak instalacji wodnych oraz kanalizacji; skażenie przemysłowe wody; wysychanie zbiorników wodnych;
b) mogliby pracować; dzieci mogłyby chodzić do szkoły; nie wydawaliby pieniędzy na leczenie;
c) budowa studni lub sieci wodociągów; gotowanie wody przed spożyciem.

4. Uwaga, nakaz!
Na zakończenie lekcji, nauczyciel prezentuje uczniom film pod tytułem: „Budowa studni w Tanzanii” (http://vimeo.com/75201619). Po obejrzeniu materiału prowadzący wyjaśnia, że organizacje pozarządowe, takie jak SWM Młodzi Światu, realizują różne formy pomocy mieszkańcom krajów Globalnego Południa, między innymi wspierając finansowo budowę studni.