SCENARIUSZE

Dobre zdrowie to lepsze Ĺźycie

Opis: Celem scenariusza jest zwrócenie uwagi na nierówny dostęp do opieki medycznej na świecie oraz rolę opieki dla poprawy długości życia. Młodzież pozna sytuację zdrowotną osób w różnych regionach świata – najczęściej występujące na świecie choroby, ich przyczyny i oraz inicjatywy podejmowane na rzecz poprawy sytuacji zdrowotnej. Dodatkowo będzie miała możliwość zastanowić się nad nierównościami w zakresie dostępu do opieki medycznej i konsekwencjami takiej sytuacji dla jakości i długości życia. Uczennice i uczniowie będę mogli zapoznać się z materiałem tekstowym, a także dokonać analiz na podstawie załączonych w formie wykresów danych.
Scenariusz odnosi się do Celu Zrównoważonego Rozwoju nr 3: Zapewnić wszystkim w każdym wieku zdrowie życie oraz promować dobrostan.

Autor/Autorka (autorzy/autorki): dr Ewa Dąbrowa

Wydawca:


Fundacja Edukacja dla Demokracji


Cele lekcji:
Po lekcji uczennica/uczeń:
  • Pozna podstawowe problemy związane z sytuacją zdrowotną osĂłb w róşnych regionach świata.
  • Pozna przyczyny i skutki obecnej sytuacji zdrowotnej społeczeństw.
  • Dowie się o inicjatywach międzynarodowych i regionalnych dotyczących ochrony zdrowia.

Pytanie kluczowe: Jaka jest sytuacja zdrowotna osób w różnych częściach globu?

Forma pracy: grupowa
Metody: analiza materiałów źródłowych, burza mózgów, dyskusja, ćwiczenie

Materiały dydaktyczne:
Grafika- załącznik 1,
Teksty: załączniki 2, 3, 7
Karty pracy: - załączniki 4, 5, 6.

I. Przebieg lekcji:

1. Przypomnij uczennicom i uczniom Cele Zrównoważonego Rozwoju (CZR). Pomocne może być zaprezentowanie grafiki zestawiającej wszystkie cele (załącznik nr 1). Wskaż, że na lekcji będziecie poruszali zagadnienia związane z celem 3: Zapewnić wszystkim w każdym wieku zdrowe życie oraz promować dobrostan. Przedstaw pytanie kluczowe, na które będziecie poszukiwali odpowiedzi. (3 min.)

2. Poproś uczennice i uczniów o wyjaśnienie:
  • Co oznacza dla nich zapewnienie wszystkim osobom (niezaleĹźnie od wieku) zdrowego Ĺźycia?
  • Dlaczego kwestia zdrowego Ĺźycia jest waĹźna?
  • Co to jest dobrostan?

Wypowiedzi uczniów możesz wzmocnić krótką prezentacją zapisów Konstytucji Światowej Organizacji Zdrowia. (załącznik nr 2) (4 min.)

Opcjonalnie: można wraz z grupą poddać analizie kwestię ochrony zdrowia jako prawa przysługującego każdemu człowiekowi w nawiązaniu do Praw Człowieka, w szczególności w odniesieniu do zapisów w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka: Artykuł 25 1. Każdy człowiek ma prawo do stopy życiowej zapewniającej zdrowie i dobrobyt jego i jego rodziny, włączając w to wyżywienie, odzież, mieszkanie, opiekę lekarską i konieczne świadczenia socjalne, oraz prawo do ubezpieczenia na wypadek bezrobocia, choroby, niezdolności do pracy, wdowieństwa, starości lub utraty środków do życia w inny sposób od niego niezależny. (Powszechna Deklaracja Praw Człowieka z dn. 10 grudnia 1948 roku); oraz w Międzynarodowym Pakcie Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych: Artykuł 12 1. Państwa Strony niniejszego Paktu uznają prawo każdego do korzystania z najwyższego osiągalnego poziomu ochrony zdrowia fizycznego i psychicznego. 2. Kroki, jakie Państwa Strony niniejszego Paktu powinny podjąć dla osiągnięcia pełnego wykonania tego prawa, będą obejmowały środki konieczne do:
a) zapewnienia zmniejszenia wskaźnika martwych urodzeń i śmiertelności niemowląt oraz do zapewnienia zdrowego rozwoju dziecka;
b) poprawy higieny środowiska i higieny przemysłowej we wszystkich aspektach;
c) zapobiegania chorobom epidemicznym, endemicznym, zawodowym i innym oraz ich leczenia i zwalczania;
d) stworzenia warunków, które zapewniłyby wszystkim pomoc i opiekę lekarską na wypadek choroby. (Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych z dn. 19 grudnia 1966 roku).

3. Przekaż uczennicom i uczniom tekst Sytuacja zdrowotna na świecie w 2015 roku (załącznik nr 3). Na podstawie tekstu porozmawiaj z klasą o opisanej sytuacji.
Pomocne mogą być pytania:
  • Jakie są podstawowe problemy zdrowotne na świecie?
  • Jakie choroby są najczęstszą przyczyną zgonĂłw? (10 min.)
4. Na podstawie tekstu uczennice i uczniowie zaznaczają na mapie świata obszary występowania chorób zakaźnych i niezakaźnych, które są główną przyczyną zgonów ludzi w różnych regionach świata. Wykorzystaj do zadania załącznik nr 4.
Uczniowie i uczennice zaznaczają na otrzymanej mapie obszary występowania poszczególnych chorób zaznaczonych w ramce. W celu zwiększenia przejrzystości mapy młodzież może zastosować różne kolory. Po zaznaczeniu obszarów występowania chorób, porozmawiaj z klasą o różnicach, jakie występują między poszczególnymi regionami świata. W analizie można uwzględnić różnice pomiędzy globalnym Południem i globalną Północą. (10 min.)

W wykonaniu zadania pomocne mogą być dodatkowe materiały, w tym wykresy i mapy dostępne w Raporcie Health in 2015: from MDGs, Millennium Development Goals to SDGs, Sustainable Development Goals. (szczególnie strony 82-91, 112-124, 140-149, 162-166) oraz w Geografii medycznej.

5. Następnie poproś uczennice i uczniów, by w grupach zastanowili się, jakie są przyczyny i skutki występowania chorób. Przyczyny i skutki osoby uczestniczące wpisują w tabelę dostępną w załączniku nr 6. Wykonując zadanie porządkują przyczyny i skutki w czterech grupach: społecznych, ekonomicznych, cywilizacyjnych i środowiskowych. (10 min.)

Poszczególne grupy mogą wskazywać przyczyny i skutki dla wszystkich państw. W innym wariantach analiza może być dokonana odniesieniu do krajów globalnego Południa i globalnej Północy lub do wybranego regionu świata.

6. Podejmij z klasą dyskusję o działaniach, które powinny zostać podjęte dla poprawy stanu zdrowia ludności. Na podstawie wypowiedzi może być stworzona mapa działań.
Następnie przedstaw działania, które zostały już podjęte przez Światową Organizację Zdrowia. Wraz z uczniami dokonajcie porównania zaproponowanych działań z już podjętymi.
Opcjonalnie: można zestawić propozycje działań przedstawionych przez uczennice i uczniów można poddać analizie mając na uwadze Agendę na rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030 przedstawioną do celu 3 (załącznik nr 7) (6min.)
Dokonaj podsumowania zajęć na podstawie prac uczniów podczas lekcji. Zaproponuj prace dodatkowe. (2 min.)

II. Zadanie domowe dla chętnych (opcjonalnie):

Uczniom zainteresowanym dodatkowo tematem zaproponuj opcjonalnie pracę:

Co ma wspólnego długość życia z zapadalnością na choroby?
Zadanie: Dokonaj zestawienia obszarów występowania chorób w różnych częściach świata a długością życia. Jakie zależności występują między długością życia a zapadalnością na choroby zakaźne i niezakaźne? Swoje spostrzeżenia zapisz w formie wniosków. (załącznik nr 4 i 5)

Poprawa sytuacji zdrowotnej ludności – dobre praktyki.
Zadanie: Opisz przykład działania podejmowanego w wybranym regionie świata lub państwie na rzecz ogólnej poprawy sytuacji zdrowotnej ludności lub też poprawy sytuacji zdrowotnej w odniesieniu do wybranej choroby występującej na świecie, jak np. malarii, HIV, AIDS, gruźlicy.

Dobrostan człowieka.
Zadanie: Przygotuj projekt działania promującego dobrostan. (praca może zostać wykonana indywidualnie lub zespołowo). Najlepszy z projektów może zostać zrealizowany we współpracy z organizacjami.

Materiały do wykorzystania podczas lekcji:
Materiały anglojęzyczne dotyczące problematyki zajęć. Materiały mogę być wykorzystane do pogłębienie treści zajęć i do prezentacji graficznej problemów:

Materiały dotyczące problematyki zajęć dostępne są na stronach internetowych:
www.who.int
www.who.un.org.pl
www.stat.gov.pl
www.ec.europa.eu.

Załączniki: