Historia Szirali Muslimowa
Dawno temu, na poczÄ
tku XIX wielu, w wiosce ukrytej wysoko w TaĹyskich GĂłrach urodziĹ siÄ chĹopiec â
Szirali Muslimow. DokĹadna data jego urodzin nie jest potwierdzona, gdyĹź nie spisywano wtedy aktĂłw urodzenia. Prawdopodobnie byĹ to rok 1805 r. Szirali Muslimow prowadziĹ aktywny tryb Ĺźycia, juĹź jako nastolatek zajmowaĹ siÄ wypasaniem owiec i wiÄkszoĹÄ czasu spÄdzaĹ na gĂłrskich ĹÄ
kach. Jako dorosĹy prowadziĹ gospodarstwo i wykonywaĹ w nim wszelkie prace, wymagajÄ
ce sprawnoĹci fizycznej. We wĹasnym gospodarstwie w wiosce Barzawu, spokojnie przeĹźyĹ ponad 100 lat, cieszÄ
c siÄ dobrym zdrowiem i licznÄ
rodzinÄ
(Ĺźona, dzieci, wnuki, prawnuki).
W latach 60-tych XX wieku za sprawÄ
dziennikarza, ktĂłry opublikowaĹ w prasie miÄdzynarodowej reportaĹź o niezwykĹej dĹugowiecznoĹci Szirali Muslimowa - mÄĹźczyzna staĹ siÄ sĹawny. Muslimow otrzymaĹ wtedy specjalnÄ
emeryturÄ rzÄ
dowÄ
, a w 1964 r wĹadze wyprawiĹy dla niego uroczyste przyjÄcie z okazji 156 urodzin. Do wioski Barzawu przyjeĹźdĹźali kolejni dziennikarze i wielu obcokrajowcĂłw chciaĹo siÄ z spotkaÄ z Muslimowem. Wszyscy przewaĹźnie zadawali mu jedno pytanie: Jaki jest sekret niezwykĹej dĹugowiecznoĹci mÄĹźczyzny?
Szirali odpowiadaĹ: przede wszystkim aktywny tryb Ĺźycia i ciÄĹźka praca, a ponadto zdrowa, naturalna dieta: produkty mleczne, w tym jogurt oraz ĹwieĹźe warzywa i owoce z wĹasnego ogrodu. ZachwalaĹ rĂłwnieĹź smak i walory czystej, ĹşrĂłdlanej wody, ktĂłrÄ
bardzo lubiĹ. Nie bez znaczenia byĹÄ
dla niego pogoda ducha i optymizm. Narody kaukaskie sĹynÄ
ze swojej goĹcinnoĹci. DzielÄ
c siÄ z innymi pozytywnymi emocjami i ĹźyczliwoĹciÄ
otrzymujemy w zamian dobre samopoczucie, co ma pozytywny wpĹyw na zdrowie.
Szirali Muslimow zmarĹ w 1973 r, w wieku 168 lat. ZostaĹ wpisany jako rekordzista dĹugowiecznoĹci do KsiÄgi RekordĂłw Guinessa
1.
Szirali Muslimow (po lewej)
Sekrety kaukaskiej dĹugowiecznoĹci
DĹugowiecznoĹÄ to cecha widoczna w wielu gĂłrskich regionach Kaukazu. MieszkajÄ
tu setki osĂłb w wieku powyĹźej 100 lat, ktĂłre w podeszĹym wieku prowadzÄ
aktywy tryb Ĺźycia. UwaĹźa siÄ, Ĺźe tradycyjny sposĂłb Ĺźycia, ciÄ
gĹe Äwiczenia fizyczne i ĹwieĹźe gĂłrskie powietrze sÄ
przyczynÄ
doĹźywania tak dĹugich lat. TakĹźe czynnik genetyczny jest niezmiernie waĹźny w kwestii dĹugowiecznoĹci. Wszyscy znani stulatkowie mieli przynajmniej jednego rodzica czy dalszego przodka, ktĂłrego wiek przekroczyĹ 100 lat.
AzerbejdĹźanie mĂłwiÄ
, Ĺźe ich receptÄ
na dĹugowiecznoĹci jest poĹÄ
czenie cech dziedzicznych, czystego Ĺrodowiska oraz zachowaĹ spoĹeczno-kulturowych.
Ĺrodowisko i tryb Ĺźycia odgrywajÄ
ogromnÄ
rolÄ. Dieta skĹada siÄ gĹĂłwnie z naturalnych pokarmĂłw pochodzenia roĹlinnego i zawiera duĹźo produktĂłw mlecznych, w tym jogurtu. MiÄso jest jedzone gĹĂłwnie w zimie, podczas gdy warzywa sÄ
spoĹźywane gĹĂłwnie w lecie.
Znaczenie ma rĂłwnieĹź czynnik kulturowy - starsi ludzie sÄ
wysoko cenieni w AzerbejdĹźanie i na caĹym Kaukazie. Seniorzy zwykle zamieszkujÄ
razem z dzieÄmi i wnukami. W ten sposĂłb jest podtrzymywana wiÄĹş pokoleniowa, a mĹodzi ludzie widzÄ
, Ĺźe po osiÄ
gniÄciu dojrzaĹego wieku rĂłwnieĹź bÄdÄ
traktowani z szacunkiem.
DĹugowiecznoĹÄ w GĂłrach TaĹyskich
GĂłry TaĹyskie leĹźÄ
na PoĹudniowym Kaukazie i oddzielajÄ
AzerbejdĹźan od Iranu. Wzniesienia porastajÄ
lasy, powietrze jest tu czyste, czysta jest takĹźe woda w bijÄ
cych ĹşrĂłdĹach. Latem,
w dolinach, na drzewach rosnÄ
owoce â pomaraĹcze, mandarynki, cytryny i granaty, uprawiana jest takĹźe herbata. Wioska, w ktĂłrej urodziĹ siÄ Szirali Muslimow nosi dziĹ nazwÄ Barzawu i leĹźy w PĹd AzerbejdĹźanie w pobliĹźu miasta Lerik, na wysokoĹci 2 000 m n.p.m.
Niestety ostatnie badania pokazujÄ
, Ĺźe sĹynÄ
cy z dĹugowiecznoĹci mieszkaĹcy GĂłr TaĹyskich umierajÄ
mĹodziej. KiedyĹ w rejonie miasta Lerik mieszkaĹo kilkudziesiÄciu stulatkĂłw, obecnie jest ich jedynie kilkunastu. âAsfaltowe drogi sprawiajÄ
, Ĺźe nowoczesnoĹÄ zaczÄĹa docieraÄ
i tutaj, a wraz z niÄ
zanieczyszczenie powietrza, poĹpiech i stres â wszystko to zdaje siÄ wywieraÄ wpĹyw na dĹugowiecznoĹÄ mieszkaĹcĂłw GĂłr TaĹyskich.â
2
 | Opracowano na podstawie: |
http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/44_folder/44_articles/44_centenarian.html
http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/23_folder/23_articles/23_centenarians.html
1 Wielu naukowcĂłw i historykĂłw jest sceptycznych, co do faktycznego wieku Szirali Muslimowa, data urodzin nie zostaĹa dokumentowana i realnie Szirali mĂłgĹ byÄ o 20 -30 lat mĹodszy.
2 Na podstawie: http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8550374.stm