Odniesienie do podstawy programowej: Jak dla wĹaĹciwego scenariusza zwiń
Odniesienie do podstawy programowej:Jak dla wĹaĹciwego więcej
ZaĹÄ
cznik nr 1
WPĹYW WOLNEGO HANDLU NA ROZWĂJ
PrzykĹad Filipin
Problemy w rolnictwie tego kraju zaczÄĹy siÄ juĹź w drugiej poĹowie lat 80., gdy rzÄ
d Corazon AÄ
uino ograniczyĹ finansowanie rolnictwa skupiajÄ
c siÄ na spĹacie dĹugu miÄdzynarodowego. (...) Problemy sektora rolniczego pogĹÄbiĹy siÄ w poĹowie lat 90., gdy Filipiny przystÄ
piĹy do WTO. WkrĂłtce kraj zostaĹ zalany taniÄ
kukurydzÄ
ze StanĂłw Zjednoczonych i krajowa produkcja przestaĹa byÄ opĹacalna. Co prawda ekonomiĹci obiecywali rolnikom, Ĺźe dziÄki obecnoĹci taniej kukurydzy z importu bÄdÄ
mogli przeznaczyÄ znaczÄ
ce obszary rolne pod uprawÄ kwiatĂłw, szparagĂłw i brokuĹĂłw, ktĂłrych eksport bÄdzie dla nich o wiele bardziej opĹacalny, ale tak siÄ nie staĹo. Ponadto produkcja drobiu, trzody chlewnej i warzyw zaczÄĹa takĹźe podupadaÄ wraz z pojawieniem siÄ na rynku tanich produktĂłw z innych krajĂłw. Niewiele czasu potrzeba byĹo, aby Filipiny przestaĹy byÄ znaczÄ
cym eksporterem ĹźywnoĹci i staĹy siÄ importerem zaleĹźnym od partnerĂłw handlowych. Takie uzaleĹźnienie od importu nie tylko doprowadza rolnikĂłw do bankructwa, ale takĹźe naraĹźa konsumentĂłw na skoki cen ĹźywnoĹci. Nie ma bowiem gwarancji, Ĺźe importowane towary zawsze bÄdÄ
tanie, ale pewne pozostaje to, Ĺźe w przypadku braku rodzimej produkcji trzeba bÄdzie zapĹaciÄ kaĹźdÄ
cenÄ za podstawowe produkty rolne z importu. Tak staĹo siÄ wiosnÄ
2008 roku, gdy gwaĹtownie wzrosĹa Ĺwiatowa cena ryĹźu, a Filipiny bÄdÄ
c najwiÄkszym importerem ryĹźu, doĹwiadczyĹy jego rzÄ
dowej reglamentacji, spekulacji i zamieszek na tle ĹźywnoĹciowym.
PrzykĹad Meksyku
Meksykanie uprawiali kukurydzÄ od 10 000 lat, ale w ostatniej dekadzie znacznie ograniczyli produkcjÄ. Gdy w 2008 roku ceny tortilli kukurydzianych w meksykaĹskich sklepach wzrosĹy o 60%, zaczÄto winiÄ za to rolnikĂłw z USA, uprawiajÄ
cych kukurydzÄ na agropaliwa, zmniejszajÄ
c amerykaĹski eksport kukurydzy do Meksyku. Jak doszĹo do tak duĹźego uzaleĹźnienia Meksyku od kukurydzy z USA? Wszystko zaczÄĹo siÄ od przystÄ
pienia Meksyku do PĂłĹnocnoamerykaĹskiego UkĹadu Wolnego Handlu (NAFTA) w 1994 roku i otwarcia na taniÄ
kukurydzÄ z USA, z cenÄ
ktĂłrej drobni meksykaĹscy producenci rolni nie mogli konkurowaÄ. Jak moĹźna siÄ domyĹliÄ, wielu z nich zaprzestaĹo upraw. Podobny los spotkaĹ drobnych producentĂłw trzody chlewnej, bydĹa, ryĹźu i drobiu. WedĹug danych zgromadzonych przez Carnegie Endowment, tani import produktĂłw rolnych od potÄĹźnego sÄ
siada doprowadziĹ ponad milion meksykaĹskich rolnikĂłw do bankructwa wielu z nich zasiliĹo grono nielegalnych imigrantĂłw w USA. ChociaĹź Meksyk niejest zaliczany do krajĂłw rozwijajÄ
cych siÄ tylko do krajĂłw nowo uprzemysĹowionych, to warunki Ĺźycia wielu mieszkaĹcĂłw tego kraju niewiele róşniÄ
siÄ od tych w panujÄ
cych w krajach globalnego PoĹudnia. Liberalizacja handlu produktami rolnymi nie polepsza ich warunkĂłw Ĺźycia, a wrÄcz pogarsza sytuacjÄ na obszarach wiejskich.
[ĹšrĂłdĹo: Anna E.J. Witowska, O tym,jak wolny handel niszczy rolnictwo i bezpieczeĹstwo ĹźywnoĹciowe w krajach globalnego PoĹudnia, http://globalnepoludnie.pl/0-tym-jak-wolny-handel-niszczy]