Świat czeka na pomoc — jeśli nie my, to kto?

Cele:
Uczeń powinien:
• wskazać przykłady najbardziej rażących kontrastów w poziomie życia mieszkańców Ziemi,
• znać Milenijne cele rozwoju,
• rozumieć, na czym polega zrównoważony rozwój,
• wskazać przykłady aktywności organizacji działających dla idei zrównoważonego rozwoju w najbliższym regionie i w Polsce,
• proponować własne pomysły na działania wpływające na zwiększenie świadomości społecznej w zakresie zrównoważonego rozwoju.

Metody, techniki, formy pracy:
Metaplan, praca z tekstem, dyskusja, praca indywidualna i grupowa

Materiały pomocnicze:
• Materiał pomocniczy nr 1 — Czy wiesz, że...
• Materiał pomocniczy nr 2 — Co to są Milenijne cele rozwoju?
• Materiał pomocniczy nr 3 — Metaplan
• Materiał pomocniczy nr 4 — Zrównoważony rozwój
• Flipchart, pisaki, kolorowe kartki do metaplanu (tyle kompletów, ile grup)

Przebieg zajęć:
1. Zapytaj uczniów, gdzie na świecie chcieliby mieszkać — które z miejsc wydaje im się najlepsze do życia. Potem — dla kontrastu — gdzie nie chcieliby się nigdy znaleźć. Poproś, aby określili, gdzie widzą miejsce Polski w swoim rankingu. Rozdaj uczniom Materiał pomocniczy nr 1. Poproś uczniów o przeczytanie i podyskutujcie o ogromnych kontrastach w poziomie życia i konsumpcji różnych mieszkańców naszej planety. Zapytaj uczniów, czy zdawali sobie sprawę ze skali tych różnic i które przykłady były dla nich największym zaskoczeniem. Przypomnij uczniom pojęcia globalna Północ i globalne Południe. Zwróć uwagę na to, że pojęcia te są mniej wartościujące
i bardziej aktualne niż terminy „trzeci świat” i „kraje rozwijające się”. Określenie „trzeci świat” powstało na początku lat 50. i odnosiło się do wszystkich krajów, które były niezaangażowane po żadnej ze stron zimnej wojny — ani kapitalistycznego Zachodu, ani socjalistycznego Wschodu. Pojęcie „trzeci świat” sugeruje, że znajduje się w on gorszej pozycji, poniżej dwóch pierwszych światów. Powodowało to negatywne skojarzenia, więc zastąpiono je oficjalnie wprowadzonym przez ONZ określeniem „kraje rozwijające się”. Ma ono jednak również charakter wartościujący, stąd dziś mówi się: globalna Północ i globalne Południe. (5’)

2. Przejdź do wyjaśnienia uczniom istoty Milenijnych celów rozwoju. Zostały one przyjęte w Deklaracji milenijnej przez przywódców 189 państw na szczycie Organizacji Narodów Zjednoczonych w 2000 roku i stanowią zobowiązanie społeczności międzynarodowej do poprawy sytuacji w ośmiu obszarach. Wyznaczono termin realizacji tych celów — 2015 rok. Rozdaj Materiał pomocniczy nr 2 i zapytaj uczniów, czy wcześniej zapoznali się już z tymi celami lub przynajmniej czy o nich słyszeli. Zapewne okaże się, że nie mieli dotąd do czynienia z tym zagadnieniem, bo te cele nie funkcjonują powszechnie w społecznej świadomości. Podkreśl, że Polska także przyjęła Deklarację milenijną, a więc zobowiązała się działać dla osiągnięcia tych celów. (10’)

3. W dalszej części zajęć podziel uczniów na grupy 5- lub 6-osobowe i rozdaj materiały do metaplanu. Wyjaśnij, na czym będzie polegać ich praca w grupach nad wspólnym plakatem (Materiał pomocniczy nr 3) i postaw problem: Jak zwiększyć świadomość społeczeństwa w zakresie Milenijnych celów rozwoju? (5’)

4. Pozwól uczniom pracować w grupach przez 15 minut, pomagając w razie potrzeby (zwłaszcza, jeśli po raz pierwszy pracują tą metodą). Przygotowane plakaty powieście w widocznym miejscu i poproś liderów grup o ich krótkie omówienie. Najbardziej skupcie się na wnioskach do realizacji. (20’)

5. Podsumowując zajęcia, poproś uczniów, aby — rozwijając pomysły zgłoszone we wnioskach do metaplanu — postawili sobie pytanie: Co możemy w tej sprawie zrobić? Podkreśl, że żyjąc we względnie dostatnich warunkach, mamy ogromnie duże pole do działania i naszym obowiązkiem jest pamiętać o innych, potrzebujących pomocy. Na co dzień nie wolno zapominać o życiu w zgodzie z ideą zrównoważonego rozwoju (Materiał pomocniczy nr 4), o mądrym gospodarowaniu zasobami naturalnymi. Co do zwiększenia społecznej świadomości pojawią się zapewne pomysły typu: zorganizowanie wystawy, happeningu, stworzenie strony internetowej, prowadzenie bloga, założenie forum dyskusyjnego, grupy na Facebooku, nakręcenie filmu itp. Zachęć uczniów do kontynuowania tej tematyki i wykorzystania zgłoszonych propozycji w przyszłości przy realizacji zespołowych projektów edukacyjnych. (5’)