ĹaĹcuch zaleĹźnoĹci
Opis:
Scenariusz dla gimnazjum i szkóŠponadgimnazjalnych ukazujÄ
cy zwiÄ
zki pomiÄdzy róşnymi aspektami gospodarki i klimatu a problemami z dostÄpem do ĹźywnoĹci w niektĂłrych czÄĹciach Ĺwiata. CzÄĹÄ publikacji "Prawo do ĹźywnoĹci".
Autor/Autorka (autorzy/autorki):
Dominika Rypa, Paulina SzczygieĹ, Julia Wrede, Ĺukasz Bartosik, Joanna Jurkiewicz, Magdalena Noszczyk
Wydawca:
Polska Akcja Humanitarna
Odniesienie do podstawy programowej: HISTORIA
III etap edukacyjny
TreĹci nauczania â wymagania szczegĂłĹowe (wybĂłr)
31. RozwĂłj cywilizacji przemysĹowej
uczeĹ: 31. 2. podaje przykĹady pozytywnych i negatywnych skutkĂłw procesu uprzemysĹowienia,
w tym dla Ĺrodowiska naturalnego;
36. Europa i Ĺwiat na przeĹomie XIX i XX w.
uczeĹ: 36. 1. przedstawia skutki przewrotu technicznego i postÄpu cywilizacyjnego, w tym dla
Ĺrodowiska naturalnego;
IV etap edukacyjny (zakres podstawowy)
TreĹci nauczania â wymagania szczegĂłĹowe (wybĂłr)
V. Wiek XX
10. Rozpad systemu kolonialnego
uczeĹ: 10. 1. opisuje gĹĂłwne etapy procesu dekolonizacji Azji i Afryki, z uwzglÄdnieniem Indii
oraz Indochin;
10. 2. opisuje zmiany na politycznej mapie Ĺwiata w wyniku procesu dekolonizacji;
10. 3. ocenia polityczne i spoĹeczno-gospodarcze skutki procesu dekolonizacyjnego.
WIEDZA O SPOĹECZEĹSTWIE
III etap edukacyjny
TreĹci nauczania â wymagania szczegĂłĹowe (wybĂłr)
23. Problemy wspĂłĹczesnego Ĺwiata
uczeĹ: 23. 1. porĂłwnuje sytuacje w krajach biednego PoĹudnia i bogatej PĂłĹnocy i wyjaĹnia na
przykĹadach, na czym polega ich wspĂłĹzaleĹźnoĹÄ;
23. 2. uzasadnia potrzebÄ pomocy humanitarnej i angaĹźuje siÄ (w miarÄ swoich
moĹźliwoĹci) w dziaĹania instytucji (takĹźe pozarzÄ
dowych), ktĂłre jÄ
prowadzÄ
;
IV etap edukacyjny (zakres rozszerzony)
TreĹci nauczania â wymagania szczegĂłĹowe (wybĂłr)
14. Ĺrodki masowego przekazu
uczeĹ: 14. 1. wyjaĹnia, jakimi zasadami etycznymi powinny siÄ kierowaÄ media i ocenia przykĹady
kontrowersyjnych dziaĹaĹ dziennikarzy i mediĂłw.
40. Stosunki miÄdzynarodowe w wymiarze globalnym
uczeĹ: 40. 3. wyjaĹnia przyczyny dysproporcji miÄdzy globalnÄ
PĂłĹnocÄ
i globalnym PoĹudniem
oraz mechanizmy, ktĂłre jÄ
zmniejszajÄ
lub powiÄkszajÄ
;
40. 4. przedstawia wzajemne zaleĹźnoĹci pomiÄdzy krajami PĂłĹnocy i PoĹudnia
w dziedzinach polityki, ekonomii, kultury i ekologii;
BIOLOGIA
III etap edukacyjny
TreĹci nauczania â wymagania szczegĂłĹowe (wybĂłr)
X. Globalne i lokalne problemy Ĺrodowiska
uczeĹ: 1) przedstawia przyczyny i analizuje skutki globalnego ocieplenia klimatu;
3) proponuje dziaĹania ograniczajÄ
ce zuĹźycie wody i energii elektrycznej oraz wytwarzanie
odpadĂłw w gospodarstwach domowych.
IV etap edukacyjny (zakres podstawowy)
TreĹci nauczania â wymagania szczegĂłĹowe (wybĂłr)
2. RóşnorodnoĹÄ biologiczna i jej zagroĹźenia
uczeĹ: 2. 3. przedstawia wpĹyw wspĂłĹczesnego rolnictwa na róşnorodnoĹÄ biologicznÄ
(ciÄ
gle
malejÄ
ca liczba gatunkĂłw uprawnych przy rosnÄ
cym areale upraw, spadek róşnorodnoĹci
genetycznej upraw);
GEOGRAFIA
III etap edukacyjny
TreĹci nauczania â wymagania szczegĂłĹowe (wybĂłr)
10. Wybrane regiony Ĺwiata. Relacje: czĹowiek â przyroda â gospodarka
uczeĹ: 10. 8. charakteryzuje na podstawie map tematycznych i wyjaĹnia wystÄpowanie stref
klimatyczno-roĹlinno-glebowych w Afryce;
10. 9. wykazuje, na przykĹadzie strefy Sahelu, zwiÄ
zek pomiÄdzy formami
gospodarowania czĹowieka a zasobami wodnymi;
IV etap edukacyjny (zakres podstawowy)
TreĹci nauczania â wymagania szczegĂłĹowe (wybĂłr)
2. Zróşnicowanie gospodarcze Ĺwiata zwiń
Odniesienie do podstawy programowej:HISTORIA
III etap edukacyjny
TreĹci nauczania â wymagania szczegĂłĹowe (wybĂłr)
31. RozwĂłj cywilizacji przemysĹowej
uczeĹ: 31. 2. podaje przykĹady pozytywnych i negatywnych skutkĂłw procesu uprzemysĹowienia,
w tym dla Ĺrodowiska naturalnego;
36. Europa i... więcej
Cele:
- uĹwiadomienie zwiÄ
zkĂłw pomiÄdzy róşnymi aspektami gospodarki i klimatu a problemami z dostÄpem do ĹźywnoĹci w niektĂłrych czÄĹciach Ĺwiata
- zrozumienie wpĹywu, jaki kaĹźdy z nas moĹźe mieÄ na poszczegĂłlne ogniwa ĹaĹcucha
Potrzebne materiaĹy: zestawy pociÄtych elementĂłw ĹaĹcucha (po jednym zestawie dla kaĹźdej grupy), kartki papieru, przybory do pisania
Przebieg Äwiczenia:
Podziel uczniĂłw na grupy 4-5 osobowe. Rozdaj kaĹźdej zestaw elementĂłw ĹaĹcucha zaleĹźnoĹci (MateriaĹ dodatkowy nr 5) i poproĹ o uĹoĹźenie ich w kolejnoĹci pokazujÄ
cej kolejne etapy ĹaĹcucha. (Uczniowie mogÄ
naklejaÄ karty na arkuszu papieru i narysowanymi strzaĹkami pokazywaÄ kierunek zaleĹźnoĹci). Powiedz uczniom, Ĺźe czasami ĹaĹcuch moĹźe siÄ rozgaĹÄziaÄ, nie musi stanowiÄ jedynie liniowego poĹÄ
czenia. PoproĹ przedstawicieli grup o prezentacjÄ ĹaĹcucha na forum klasy. NastÄpnie poproĹ kaĹźdÄ
z grup o zastanowienie siÄ, w ktĂłrych etapach ĹaĹcucha moĹźliwe jest jego przerwania lub zĹagodzenie skutkĂłw? Po wykonaniu zadania, poproĹ uczniĂłw o prezentacjÄ.
Na zakoĹczenie Äwiczenia zastanĂłwcie siÄ wspĂłlnie, ktĂłre z podanych rozwiÄ
zaĹ zaleĹźÄ
od nas, a ktĂłre sÄ
niezaleĹźne od naszej dziaĹalnoĹci? Skupcie siÄ z uczniami na tych dziaĹaniach, ktĂłre zaleĹźne sÄ
od pojedynczego czĹowieka. PoproĹ kaĹźdego ucznia o zapisania na maĹej kartce jednego postanowienia, dziÄki ktĂłremu przerwany zostanie ĹaĹcuch zaleĹźnoĹci, lub zĹagodzone zostanÄ
jego skutki. Kartki z postanowieniami uczniowie zabierajÄ
ze sobÄ
do domu.