Deficyt wody — globalny problem

Cele:
Uczeń powinien:
• wymienić przykłady działań o charakterze międzynarodowym, prowadzonych z udziałem Polaków na tere-nach o dużym niedoborze wody,
• uzasadnić, że problemy z deficytem wody mają wymiar globalny,
• zaplanować obchody Światowego Dnia Wody w szkole lub środowisku.

Metody, techniki, formy pracy:
Dyskusja, praca z mapą, „gwiazda pytań”, praca indywidualna i grupowa

Materiały pomocnicze:
• Materiał pomocniczy nr 1 — Woda w liczbach
• Materiał pomocniczy nr 2 — Mapa średnich rocznych opadów w milimetrach
• Materiał pomocniczy nr 3 — Klimatyczny bilans wodny
• Materiał pomocniczy nr 4 — Gwiazda pytań
• Materiał pomocniczy nr 5 — Światowy Dzień Wody

Przebieg zajęć:

1. Rozpocznij zajęcia od smutnej ciekawostki, która zainteresuje uczniów, na temat deficytu wody. Poproś, aby wyobrazili sobie, że mieszkają w jednym z krajów afrykańskich. Zamiast do szkoły (na którą często narzekają) muszą codziennie przez wiele godzin iść nawet kilkanaście kilometrów, aby przynieść wodę niezbędną do przeżycia. Najczęściej dźwiganiem tych ciężkich dzbanów zajmują się kobiety i dzieci. Uświadom uczniom, że brak wody zabija codziennie wielu ludzi, przeważnie są to najsłabsi, czyli dzieci (wykorzystaj najbardziej przekonywujące dane liczbowe z Materiału pomocniczego nr 1). (5’)

2. Korzystając z Materiału pomocniczego nr 2 i 3 wywołaj dyskusję na temat obszarów o największym deficycie wody — na świecie i w Polsce. Warto, by uczniowie zrozumieli, że również nasz kraj ma problem z wodą, choć na razie nie odczuwamy tego na co dzień. Chodzi przecież nie tylko o ilość, ale także o jakość wody — coraz więcej kosztuje zapewnienie dobrej jakości wody. Przy okazji zapytaj uczniów, czy wiedzą, ile w ich domu zużywa się wody w ciągu miesiąca i ile to kosztuje. Zapewne nie mają rozeznania w tej kwestii. Poproś, aby to sprawdzili, ale miej przygotowane dane na temat ceny m3 wody w Waszej okolicy. Podkreśl jednak, że problem deficytu wody należy rozpatrywać nie tylko w lokalnym, ale przede wszystkim w globalnym wymiarze jako problem całego świata. (10’)

3. Poproś uczniów o podanie przykładów zaangażowania Polaków w rozmaite akcje pomocy w tych miejscach na świecie, gdzie jest deficyt wody. Powinni wymienić jako przykład choćby działalność Polskiej Akcji Humanitarnej (np. studnie w Sudanie). Można również wykorzystać w tym momencie prezentację o polskiej pomocy przygotowaną wcześniej przez jednego z uczniów (lub zespół). Ważne, aby uczniowie uświadomili sobie, że dla ludzi z tak odległych obszarów, cierpiących na brak wody, można wiele zrobić tutaj, na miejscu, angażując się w rozmaite akcje oraz zmieniając codzienne nawyki. Poproś o podanie przykładów zachowań oszczędzających wodę i zapytaj uczniów o ich nawyki w tym względzie. (5’)

4. Podziel klasę na 5- lub 6-osobowe zespoły. Rozdaj Materiał pomocniczy nr 4 i poproś, aby za pomocą „gwiazdy pytań” zaplanowali jakieś działanie zespołowe (projekt) do realizacji w szkole lub poza nią mający na celu zwiększenie świadomości ludzi na temat problemu wody na świecie. Mógłby on być związany z obchodami Światowego Dnia Wody (Materiał pomocniczy nr 5). Zachęć także do działań w sieci, wykorzystania do tego celu portali społecznościowych, forów dyskusyjnych, blogów itp. — dla uczniów jest to „środowisko naturalne”, więc chętnie się angażują w tego typu projekty. (15’)

5. Na koniec poproś grupy o prezentacje wypracowanych pomysłów (z konieczności — bardzo ogólnych), zachęć do ich dopracowania i realizacji projektów w szkole lub środowisku. Zaoferuj uczniom swoje wsparcie. (10’)