Kobiety podczas konfliktĂłw zbrojnych

KrĂłtki opis konfliktu w Sierra Leone

W 1991 roku na teren Sierra Leone z sąsiadującej Liberii wkroczyły połączone siły RUF (Revolutionary United Front) i NPFL (National Patriotic Front of Liberia). Na przyczyny konfliktu w Sierra Leone składało się wiele czynników. Od kryzysu ekonomicznego, poprzez wojnę domową w Liberii (a dokładnie wspieranie jej rządu przez siły zbrojne Sierra Leone), do korupcji i marnotrawienia dobra publicznego kraju przez jednopartyjną elitę rządzącą.

Rebelianci szybko zaczęli odnosić sukcesy, bo, w przeciwieństwie do kilkutysięcznej słabo wyszkolonej armii rządowej, byli mobilni i dobrze przygotowani do ataków z zaskoczenia. Jak się szybko okazało, szeregi RUF i NPFL nie były wcale przepojone ideałami walki o lepszą przyszłość kraju. Bardzo szybko konflikt z rządem przerodził się w zbrodnie dokonywane na ludności cywilnej, a rebelia - w trwającą jedenaście lat wojnę domową* . Nastąpiła też eskalacja okrutnych zbrodni, które dotknęły większość ludności Sierra Leone, bez względu na wiek czy płeć. Wstrząsające zeznania świadków i ofiar opublikowane przez Human Rights Watch (1998, 1999) poruszyły opinię publiczną na całym świecie.

Stron konfliktu przybywało (CDF – Civil Defence Force; AFRC – Armed Forces Revolutionary Council, SLA – Sierra Leone Army; West Side Boys; ECOMOG i inni). Zbrodni na ludności cywilnej dokonywały różne strony konfliktu, w tym i żołnierze rządowi. Diamenty nie były przyczyną konfliktu, ale wpłynęły na przedłużanie się wojny, ponieważ zyski z ich sprzedaży trafiały do grup zbrojnych.

W przypadku Sierra Leone znacznie ważniejszym, niż straty materialne, skutkiem wojny jest zniszczenie wartości stanowiących podstawę funkcjonowania społeczeństwa.

Konflikt zakończył się oficjalnie w 2002 roku, jednak w powszechnej świadomości Sierra Leone nadal funkcjonuje jako scena krwawej wojny. Za taki stan rzeczy w dużej mierze odpowiadają media, które najpierw szeroko donosiły o popełnianych zbrodniach, następnie zaś zamilkły. Pierwsze miejsca w serwisach zajęły inne konflikty. Wiadomości o kraju powoli wracającym do równowagi nie były już tak atrakcyjne. Negatywny wizerunek Sierra Leone ugruntował również film „Krwawy Diament” (2006, reż. E. Zwick), w którym w rolę przemytnika drogich kamieni wcielił się Leonardo Di Caprio. Epatowanie obrazami nielegalnego handlu czy brutalności wojny plami reputację kraju w oczach międzynarodowej opinii, ale nie ma wiele wspólnego z jego aktualną stabilną sytuacją. Diamenty nie były przyczyną zaistnienia konfliktu ale podtrzymały jego istnienie, ponieważ były wykorzystywane do jego finansowania.

Jeśli wybory rządowe w listopadzie 2012 roku przebiegną spokojnie, inwestorzy powinni znów zainteresować się Sierra Leone, co może w znaczny sposób przyśpieszyć rozwój tego bogatego w złoża i walory turystyczne kraju.

*Przebieg działań wojennych w Sierra Leone omawiają szczegółowo m.in. K. Trzciński (2002), I. Abdullah (2004) i L. Gberie (2005).