MATERIAŁY DODATKOWE

Wspólny świat, wspólne wyzwania

Opis: Materiał nr 4 - Prawa człowieka

Autor/Autorka (autorzy/autorki): Halina Stolarczyk



Prawa człowieka.

Prawa człowieka to koncepcja, według której każdemu człowiekowi przysługują podstawowe prawa, których źródłem jest przyrodzona godność ludzka. Każde państwo ma obowiązek ochrony tych praw, niezależnie od swojego ustroju i krajowej regulacji prawnej. Poszanowanie praw człowieka i godności ludzkiej jest uznawane za podstawę sprawiedliwości i pokoju na świecie.

Istnieją trzy generacje praw człowieka.
1. generacja praw człowieka.
1. generacja praw człowieka to fundamentalne prawa wynikające z natury ludzkiej niezależnie od stanu prawnego obowiązującego w państwie. Współcześnie są zapisane w każdej konstytucji demokratycznego państwa.
- Prawo do Ĺźycia.
- Prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. -) Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
- Wolność do wyrażenia opinii.
- Wolność myśli, sumienia i wyznania.
- Wolność od tortur.
- Wolność od niewolnictwa i pracy przymusowej.
- Wolność od dyskryminacji.
- Wolność od dyskryminacji ze względu na płeć.

2. generacja praw człowieka.
2. generacja praw człowieka to prawa socjalne, ekonomiczne i kulturalne. Zapewniają jednostce rozwój fizyczny, duchowy i bezpieczeństwo socjalne. Nakładają na państwo obowiązki ekonomiczne i socjalne wobec obywatela. Źródłem praw 2. generacji jest Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Socjalnych i Kulturalnych z 1966 roku.
- Prawo do sprawiedliwych i korzystnych warunkĂłw pracy.
- Prawo do wynagrodzenia.
- Prawo do tworzenia i przystępowania do związków zawodowych.
- Prawo do nauki.
- Prawo do udziału w życiu kulturalnym.
- Prawo do korzystania z osiągnięć postępu naukowego i jego zastosowań. -) Prawo do ochrony zdrowia fizycznego i psychicznego.
- Prawo do świadczeń socjalnych i ubezpieczeń.

3. generacja praw człowieka.
3. generacja praw człowieka to uprawnienia przysługujące grupom, zbiorowością, narodom, odnoszące się do jakości życia.
- Prawo do czystego środowiska naturalnego.
- Prawo do pomocy humanitarnej.
- Prawo do rozwoju gospodarczego, społecznego i kulturalnego.
- Prawo do korzystania w równym stopniu ze wspólnego dziedzictwa ludzkości.
- Prawo do własnych zasobów i bogactw naturalnych.
- Prawo do narodowego i międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.
- Prawo narodĂłw do samostanowienia.

Pytania do dyskusji:
- Które z wymienionych praw są łamane w krajach Południa?
- Podaj do każdego prawa po jednym przykładzie praktycznej sytuacji, w której prawo jest przestrzegane
oraz sytuacji, gdy prawo jest łamane. Przykłady powinny dotyczyć Polski i krajów Południa.
- Czy w Polsce istnieją instytucje lub organizacje, do których można się zgłosić w przypadku łamania praw
człowieka?

Opracowano na podstawie:
- Wikipedia, wolna encyklopedia: www.p|.wikipedia.org/wiki/Strona_główna