Wspólny świat, wspólne wyzwania

1. Metaplan

Dlaczego mieszkańcom Globalnego Południa żyje się gorzej niż mieszkańcom Północy? Zastanów się i zapisz swoje przemyślenia.



2. Gra symulacyjna FiliĹźanka kawy"

Celem gry jest pokazanie uczestnikom jakie dochody uzyskują określone grupy zawodowe zajmujące się uprawą i dystrybucją kawyw handlu tradycyjnym i poprzez Sprawiedliwy Handel.
Zasady gry:
1. Uczestników dzielimy na 8 grup. Każda z nich będzie grała inną rolę, zgodnie z opisami na kartkach, które losuje każda grupa.
2. Każda z grup zastanawia się jaki procent z dochodu ze sprzedaży filiżanki kawy powinna otrzymać za wykonaną pracę przy jej produkcji i dystrybucji.
3. Wyniki każdej grupy ze sprzedaży 1 filiżanki kawy osoba prowadząca grę zapisuje na przygotowanym wcześniej przez uczestników rysunku kawy. Łączna suma wyników wszystkich grup powinna wynosić 100%.
4. Jeżeli łączna suma wyników wszystkich grup będzie większa lub mniejsza niż 100% osoba prowadząca grę proponuje uczestnikom negocjowanie między sobą dochodu.
5. Podsumowanie: Uczestnicy gry analizują proponowane dochody poszczególnych grup. Osoba prowadząca informuje, że taki dochód może otrzymać rolnik z filiżanki kawy w przypadku tradycyjnego handlu.



Opisy na kartkach:
Grupy zawodowe:
- Rolnik - jesteś rolnikiem produkującym kawę, krzewy kawy dają owoce po 5 latach od wsadzenia, wymagają ciągłej opieki i specjalnych warunków do dobrego wzrostu; nieodpowiednia temperatura, czy zbyt małe opady wpływają na jakość ziaren; za ziarna gorszej jakości dostaniesz mniej pieniędzy; ziarna kawy dojrzewają w różnym czasie; zrywasz je ręcznie, bardzo uważnie wybierając tylko te, które są wystarczająco dojrzałe.
- Handlarz (pośrednik skupujący) - skupujesz kawę od rolników w twojej okolicy; ponieważ są to zwykle rolnicy posiadający małe plantacje, więc jeździsz od jednego do drugiego rolnika skupując kawę; nie masz odpowiednich maszyn do suszenia kawy i jej łuskania, więc swój zysk dzielisz z jeszcze innym pośrednikiem, który ma odpowiednie techniczne zaplecze.
- Pośrednik z zapleczem technicznym - kupujesz kawę od handlarza, posiadasz odpowiednie maszyny do suszenia kawy i jej łuskania; kawę pakujesz w worki i sprzedajesz eksporterowi.
- Eksporter - skupujesz kawę od pośredników i sprzedajesz ją importerom.
- Osoba importująca kawę - masz dużo pracy, najpierw kupujesz kawę od eksporterów, potem musisz ją przewieźć do kraju; jest to długa podróż statkiem; twoja kawa wędruje do kraju, gdzie będzie konsumowana; już na miejscu przekazujesz kawę do firmy wypalającej.
- Firma wypalająca - kawa jest wypalana w specjalistycznych piecach, a następnie pakowana; wypaloną i zapakowaną już kawę przewozisz do hurtowni, którym ją sprzedajesz.
- Hurtownik (dystrybutor) - sprzedajesz kawę detaliście - sklepikarzowi.
- Sklepikarz (detalista) - sprzedajesz kawę, którą kupujesz u dużej firmy importującej; opłacasz czynsz za lokal, jak również musisz zatrudnić osobę, która stoi za ladą.

Najwięksi producenci kawy na świecie według danych Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa w 2005 roku to: Brazylia, Wietnam, Indonezja, Kolumbia, Meksyk, Indie, Etiopia, Gwatemala, Honduras oraz Uganda.

Kakaowiec jest niedużym, wiecznie zielonym drzewem lub dużym krzewem o wysokości 3 metrów. Kwitnienie krzewu zaczyna się w 3 roku życia rośliny. Dojrzewanie owoców trwa 8-12 miesięcy. Owocem kawowca jest pestkowiec czerwony, czarny, czarno-niebieski, rzadko żółty, wielkości wiśni, z dość soczystą,jadalną owocnią. W każdym owocu znajdują się 2 ziarna kawy. Dobrej jakości plony osiąga krzew w wieku 8 lat. Średniej wielkości krzew rocznie rodzi owoce odpowiadające 0,7 kg palonej kawy. Krzew daje największy plon przez 15-20 lat, przy dobrych warunkach nawet dłużej. Ziarna kawy z krzewu zbierane są ręcznie, ponieważ nie dojrzewają wszystkie w tym samym czasie. Zerwane owoce są myte, suszone, łuskane i sortowane. Do suszenia potrzebne są ogromne cementowe bloki, a do łuskania ręczne lub mechaniczne młyny, usuwające zewnętrzną część ziarna. Niektórzy farmerzy nie mają takich urządzeń i z tego powodu uzależnieni są od zewnętrznej pomocy. Zielone, niepalone ziarna kawy pakowane są przez farmerów do worków i odbierane przez pośrednika. Pośrednik ocenia ziarna pod względem smaku, klasyfikuje je ze względu na jakość, a następnie wywozi je do portu. Najczęściej ich pośrednik jest jedynym w najbliższej okolicy i farmerzy muszą godzić się na warunki oferowane przez niego. Zapłatę za ziarno otrzymują przy odbiorze, jest to zapłata poniżej ceny rynkowej. Najczęściej nie mają dostępu do bieżących informacji o cenach na rynku i muszą się godzić na to co zaproponuje im pośrednik. Farmerzy są bardzo uzależnieni są od swojego pośrednika, który może odpłatnie dostarczyć im transport i udzielić kredytu. Jest to dla wielu farmerów uprawiających pola, których nie są właścicielami, bardzo ważne, ponieważ banki takim farmerom odmawiają pożyczek. Pośrednicy więc często trudnią się podwójnym zajęciem: skupują kawę i pożyczają pieniądze na procent, nawet bardzo wysoki.

Źródło: Materiały różne, Gru pa eFTe Warszawa, www.efte.org