SCENARIUSZE

Chapati, tortilla, ryĹź... czyli nie tylko chleb

Opis: Scenariusz mający na celu pokazanie różnorodności kulturowej oraz problemu głodu na świecie

Autor/Autorka (autorzy/autorki): Monika Prus – Głaszczka, uzup. Zofia Cofałka



Scenariusz zajęć przeznaczony dla dzieci: 7 – 9 lat
Aktywności mogą być wybierane dowolnie przez prowadzącego.

Cele:
  • Poznanie potraw stanowiących podstawę wyĹźywienia mieszkańcĂłw krajĂłw Południa.
  • Poznanie podstawowych składnikĂłw i sposobu przygotowania potraw występujących w krajach Południa.
  • Ukazanie problemu głodu na świecie.

1. Gdzie znajdziemy ziarna?
Uczestnicy otrzymują losy z rysunkami przedstawiającymi ziarna: ryżu, pszenicy, fasoli, grochu, kukurydzy i soczewicy, w pierwszej części ćwiczenia ich zadaniem jest odgadnąć jaki rodzaj ziarna jest narysowany na losie, następnie uczestniczy łączą się w drużyny. Każda z drużyn otrzymuje mapę konturową świata, jej zadaniem jest zaznaczyć na mapie, gdzie najczęściej występuje dana roślina. Informację uczestnicy wyszukują na tablicach wystawy, następnie wspólnie zaznaczają na mapie. Gdy już wszyscy odgadną, każda z drużyn prezentuje, gdzie występuje ich ziarno. Jako modyfikacja drużyny mogą zaznaczać (kolorować)na jednej wspólnej mapie o dużym formacie.
Fasola – Ameryka Środkowa i Południowa,
Groch i soczewica – basen Morza Śródziemnego
Ryż – Azja Południowo – Wschodnia
Pszenica – Południowo – Zachodnia i Środkowa Azja
Kukurydza – Ameryka Środkowa
Materiały: losy z ilustracjami pszenicy, kukurydzy, ryżu, soczewicy, fasoli i grochu (do wykonania przez nauczyciela prowadzącego), mapa konturowa świata, kredki.
Czas: 10 minut

2. Wyprawa na kukurydziane pole:
Prowadzący opowiada, że kukurydza może mieć różne kolory (np. biała, żółta, czerwona, niebieska). Wspólnie z uczestnikami wycinamy szablony przedstawiające kukurydzę z papieru, następnie za pomocą kolorowego sprayu na dużym kartonie umieszczamy nasze kukurydze, tworząc w ten sposób bajkowe kukurydziane pole. Rysunek możemy uzupełnić flamastrami (np. łodygi). W przygotowaniu szablonów mogą nam pomóc rodzice i dziadkowie.
Materiały: nożyczki , papier dużego formatu, kolorowy spray, flamastry, gumowe rękawiczki, gazety do osłonięcia podłogi, Kolby kukurydzy Czas: 20 minut

3. Na obiad rozsypanka
Uczestnicy otrzymują nazwy potraw oraz nazwy składników, z których się składają. Ich zadaniem jest dopasować składniki do potrawy. zależności od ilości dzieci zadanie można wykonać w grupach np. po 2 – 3 potrawy na daną grupę. Każda z grup powinna też znaleźć informacje z jakiego kraju pochodzi dana potrawa.
Chapati – mąka pszenna, woda, sól
Tortilla – mąka kukurydzana, fasoli (nadzienie), cebula (nadzienie), ser (nadzienie), śmietana (nadzienie), mięso (nadzienie)
Arroz con frijoles : miękki ryż, sos z fasoli, kolba kukurydzy, starty ser, smażony banan, mięso, tortille
Zupa pho: makaron ryżowym, sok z cytryny, kolendra, kiełki fasolo, papryczka chili
Kuskus – ziarna pszenicy, mięso baranie, papryka, marchew
Ugali – mąka kukurydziana i woda, sos mięsny, sukumawiki
Materiały: losy z nazwami i składnikami potraw (do wykonania przez nauczyciela prowadzącego)
Czas: 10 minut

4. Idziemy na targ
Wiemy już, z czego składają się najbardziej popularne potrawy z różnych rejonów świata. Prowadzący zaprasza dzieci na targ, gdzie będą mogły zrobić zakupy potrzebne do ugotowania dań. Prowadzący dzieli uczestników na 4 grupy, które mają do przygotowania, zupę pho, arroz con frijoles, kuskus i ugali. Prowadzący opowiada, że na nasz targ przybyli kupcy z różnych krajów: Meksyku, Maroko Wietnamu i Kenii i rozstawili swoje stragany. Układa plansze z kartek A4 na podłodze, na których są zaznaczone stoiska, można na nich kupić produkty. Grupy rzucają kostką mogą dowolnie się poruszać (w lewo, prawo, do góry, do dołu, ale nie na ukos), ważne, aby trafić na swój stragan i zakupić wszystkie produkty z listy. Opcjonalnie można podzielić stragany na np. owoce, warzywa, przyprawy, ziarna itp.


Lista zakupĂłw


Materiały: kostka, pionki do gry, kartki A4, nazwy produktów.


5. Co zrobić z ryżem?
Niektóre rośliny, które jemy na co dzień mogą mieć wiele zastosowań, przykładem jest ryż, tak wiele produktów można z niego zrobić. Oglądamy ilustracje z polem ryżowym i dowiadujemy się jak rośnie. Następnie prowadzący dzieli uczestników na dwie grupy i daje im losy z rysunkami z produktami z ryżu. Zadaniem drużyny jest przygotować zagadkę dla drużyny przeciwnej, tak aby odgadła zastosowanie ryżu.
Prowadzący opowiada dzieciom, że ryż inne potrawy z niego przygotowane jemy pałeczkami, pokazuje jak wyglądają pałeczki i jak należy je trzymać. Każdy będzie mógł spróbować trzymania pałeczek w konkurencji, podczas konkurencji polegającej na przekładania ziarenek ryżu (okrągłe płatki kosmetyczne) z miseczki do miseczki.
Materiały: ilustracja pole ryżowe, ilustracja wyroby z ryżu, pałeczki, miseczki, płatki kosmetyczne w formie kulki
Czas: 20 minut

6. Spotkajmy się
Odrysowujemy postaci trzech osób, następnie w trzech grupach wycinamy odrysowane sylwetki i rysujemy postaci naszych rówieśników: z Kenii, Wietnamu i Maroko (pomocniczo możemy użyć zdjęć). Na podstawie tablic wystawy dowiadujemy się co jedzą nasi koledzy z innych krajów, opisujemy ich codzienny obiad, każdy opowiada również co zwykle jada i kto dla nas przygotowuje jedzenie. Prowadzący pyta także jak wyglądają nasze kuchnie i opowiada jak wygląda np. kuchnia osoby mieszkającej w Kenii. W przygotowaniu postaci mogą pomóc rodzicie i dziadkowie.
Po zakończeniu, zabawy możemy zagrać z uczestnikami w grę memo pt. „Mieszkańcy Afryki” lub „Mieszkańcy Wietnamu”. Spośród kartoników rozłożonych obrazkami do dołu, gracze kolejno podnoszą po dwa, starając się trafić na parę. Wygrywa ten, kto nazbiera najwięcej par. Grę można przeprowadzić jednocześnie w kilku grupach, jako pojedynczy gracze lub np. parze z rodzicami lub dziadkami.
Materiały: duży arkusz papieru x3, kredki, flamastry, ilustracje mieszkańców, gra memo "Mieszkańcy Afryki" oraz "Mieszkańcy Wietnamu" Czas: 25 minut

7. Co zrobić, aby nie było głodu na świecie?
W niektórych krajach ludzie mają mały dostęp do jedzenia lub przeznaczają na nie bardzo mało pieniędzy (tylko 4 zł. dziennie). Wspólnie zastanawiamy się i wypisujemy na dużym papierze pomysły co możemy zrobić, aby nie było głodu na świecie?
Materiały: papier, markery.


8. Podsumowanie
Siadamy w kręgu, prosimy uczestników, aby dokończyli zdanie lub namalowali rysunek pt:
„ Najbardziej zapamiętałem/łam …..”
„ Gdybym był/a na targu to kupiłbym/abym …”
„ Z poznanych potraw najchętniej zjadłbym/ zjadłabym….”

Materiały: papier, kredki, flamastry.
Czas: 10 minut