Odniesienie do podstawy programowej: Jak dla wĹaĹciwego scenariusza zwiń
Odniesienie do podstawy programowej:Jak dla wĹaĹciwego więcej
ZaĹÄ
cznik nr 1. INFORMACJE O INNUITACH
Tradycja:
Podstawowym zajÄciem, a takĹźe ĹşrĂłdĹem dochodĂłw InnuitĂłw byĹo polowanie na zwierzÄta lÄ
dowe takie jak: renifery, woĹy piĹźmowe, niedĹşwiedzie i Ĺosie, oraz ssaki morskie i ryboĹĂłwstwo (gĹĂłwnie poĹowy Ĺososia, dorsza, bieĹugi i Ĺledzia, czasem halibuta). Migracje zwierzyny wymuszaĹy koczowniczy tryb Ĺźycia, co nie sprzyjaĹo tworzeniu wiÄkszych grup ludzkich. Ubrania i obuwie Innuici sporzÄ
dzali z wyprawionych skĂłr oraz futer, ktĂłre byĹy starannie wykaĹczane. NarzÄdzia, a takĹźe szkielety Ĺodzi i saĹ wykonywano z koĹci. DoĹÄ monotonna dieta oparta na miÄsie i tĹuszczu w okresie letnim uzupeĹniana byĹa jagodami i jadalnymi korzonkami, oraz krabami i ptasimi jajami.
WspĂłĹczesnoĹÄ
Dzisiejszy Ĺwiat coraz bardziej przypomina globalnÄ
wioskÄ. Nie wyĹÄ
czajÄ
c Grenlandii, ktĂłra dzisiaj bardziej podobna jest do wspĂłĹczesnej Skandynawii niĹź dawnej krainy ĹowcĂłw fok. Mieszane zwiÄ
zki potomkĂłw koczowniczych grup Ĺowieckich oraz EuropejczykĂłw, (gĹĂłwnie DuĹczykĂłw) spowodowaĹy, Ĺźe wspĂłĹczeĹni Innuici, zamieszkujÄ
cy terytorium Grenlandii juĹź niekoniecznie posiadajÄ
cechy wyglÄ
du
charakterystyczne dla swoich przodkĂłw. DziĹ GrenlandiÄ, ktĂłra jest najwiÄkszÄ
wyspÄ
Ĺwiata zamieszkuje zaledwie 57 tys. ludzi. PosĹugujÄ
siÄ oni dwoma jÄzykami urzÄdowymi: duĹskim, oraz zachodnim dialektem grenlandzkim. Zdarza siÄ, Ĺźe trzydziestolatkowie nie znajÄ
dobrze jÄzyka grenlandzkiego, a starsza i mĹodsza generacja sĹabo radzi sobie z duĹskim. Dlatego wszystkie napisy i gazety sÄ
dwujÄzyczne,
a kaĹźdy mĹody Grenlandczyk uczy siÄ duĹskiego w szkole. Wraz z przemianami spoĹecznymi i gospodarczymi rozpoczÄtymi w poĹowie
XX wieku, na Grenlandii rozpowszechniĹ siÄ nordycki styl Ĺźycia. WyglÄ
d domĂłw, szkĂłĹ, szpitali i innych instytucji publicznych jest wzorowany na duĹskich odpowiednikach. Tym, co odróşnia rodowitych GrenlandczykĂłw od kilkutysiÄcznej grupy DuĹczykĂłw mieszkajÄ
cej na wyspie jest przede wszystkim jÄzyk (ktĂłry bez wÄ
tpienia naleĹźy do najtrudniejszych na Ĺwiecie), a takĹźe kulinarne specjaĹy, jakimi sÄ
potrawy z foki czy wieloryba podawane czÄsto na surowo.
Dzisiaj z polowaĹ (na foki, wieloryby, narwale, niedĹşwiedzie polarne, renifery i woĹy piĹźmowe) utrzymuje siÄ zaledwie 3 tys. osĂłb z 57-tysiÄcznej populacji. Tylko zawodowi myĹliwi mogÄ
polowaÄ na zwierzÄta chronione, dlatego utrzymanie rodziny z tego zajÄcia nie jest Ĺatwe. Wymaga to rĂłwnieĹź dĹugich i dalekich podróşy. NiegdyĹ polowania sĹuĹźyĹy jedynie wyĹźywieniu i ubraniu najbliĹźszych, a dziĹ muszÄ
zapewniÄ rĂłwnieĹź pieniÄ
dze na opĹaty (czynsz, telefon itd.)
Zdecydowana wiÄkszoĹÄ ludzi zatrudniona jest na etatach, gĹĂłwnie w administracji publicznej. Spora grupa pracuje w ryboĹĂłwstwie i przetwĂłrstwie rybnym, ktĂłre to branĹźe zastÄ
piĹy tradycyjne myĹlistwo wraz z pojawieniem siÄ na okolicznych wodach wielkich iloĹci dorszy. Jedynym wiÄkszym miastem jest liczÄ
ca 14 tysiÄcy mieszkaĹcĂłw stolica Nuuk (cypel). SÄ
tu dzielnice blokĂłw, ĹwiatĹa uliczne
i linie autobusowe. W sklepach moĹźna kupiÄ markowÄ
odzieĹź sprowadzonÄ
prosto z Danii, a w supermarketach znaleĹşÄ bogaty asortyment produktĂłw spoĹźywczych. PostÄp dokonany w przeciÄ
gu zaledwie dwĂłch pokoleĹ miaĹ niestety swoje ciemne
strony. NajwiÄkszym problemem spoĹecznym dzisiejszych mieszkaĹcĂłw Grenlandii jest alkoholizm.
ĹšRĂDĹA
www.encyklopedia.pwn.pl
www.hornsund.igf.edu.pl
www.swiatpodrozy.pl