ZaĹÄ
cznik nr 1
OPOWIADANIE ASANTE O TANZANII
Witajcie!
Mam na imiÄ Asante. PochodzÄ z Tanzanii - to kraj na poĹudniu Afryki.
Jest w nim duĹźo cieplej niĹź w Polsce i nigdy nie ma zimy. Ale za to na gĂłrze KilimandĹźaro, ktĂłra jest najwyĹźszÄ
gĂłrÄ
w caĹej Afryce â zawsze jest Ĺnieg.
W Tanzanii dbamy o przyrodÄ i zwierzÄta, ktĂłre u nas ĹźyjÄ
, dlatego jest tu wiele rezerwatĂłw przyrody i parkĂłw narodowych. NajsĹynniejszy z nich to Park Narodowy Serengeti, gdzie ĹźyjÄ
sĹonie, lwy, nosoroĹźce, antylopy, bawoĹy, Ĺźyrafy i wiele innych zwierzÄ
t.
Tanzania leĹźy nad Oceanem Indyjskim. Mamy duĹźo piaszczystych plaĹź i niesamowitÄ
wyspÄ, Zanzibar, na ktĂłrÄ
przyjeĹźdĹźajÄ
turyĹci z caĹego Ĺwiata, by odpoczÄ
Ä nad wodÄ
, podziwiajÄ
c rajskie krajobrazy.
StolicÄ
mojego kraju jest Dodoma. W mieĹcie tym Ĺźyje 1,5 mln. ludzi - tyle samo, co w Warszawie. Ja mieszkam w mieĹcie, ktĂłre nazywa siÄ Mwanza â jest prawie tak duĹźe, jak WrocĹaw. Mwanza leĹźy nad jeziorem Wiktoria - najwiÄkszym jeziorem w Afryce.
Ludzie mĂłwiÄ
tu wieloma jÄzykami, ale jÄzykami urzÄdowymi sÄ
: angielski i suahili. Rodziny w Tanzanii najczÄĹciej mieszkajÄ
w maĹych domkach. Przedszkola i szkoĹy znajdujÄ
siÄ w róşnych czÄĹciach miasta w murowanych domach. Dzieci chodzÄ
do przedszkola od 3.roku Ĺźycia, a do szkoĹy idÄ
, jak majÄ
6 lat - tak samo, jak u was. Ale, wiecie? My do przedszkola i szkoĹy musimy chodziÄ w mundurkach i nawet trzyletnie maluchy siedzÄ
w Ĺawkach. W dodatku prawie codziennie mamy zadanÄ
pracÄ domowÄ
!
W wolnym czasie dzieci w Tanzanii, tak jak w Polsce, bawiÄ
siÄ: bardzo lubiÄ
taniec i Ĺpiew. A czy wy teĹź to lubicie?
Tak jak w Polsce bawimy siÄ teĹź samochodami, lalkami, kukieĹkami i róşnymi figurkami. Nie zawsze mamy zabawki gotowe i czasami same musimy je sobie zrobiÄ z drucikĂłw, patykĂłw czy szmatek.
W Tanzanii, tak jak w Polsce, bardzo popularna jest piĹka noĹźna: maĹe i duĹźe dzieci czÄsto kopiÄ
piĹkÄ, ktĂłrÄ
czasami same sobie robiÄ
z kawaĹkĂłw materiaĹu.
Nie wiem, czy wiecie, ale dawno temu w moim kraju ĹźyĹ pewien pan. NazywaĹ siÄ Tinga Tinga i piÄknie malowaĹ postacie zwierzÄ
t oraz przyrodÄ Tanzanii. Te obrazy bardzo siÄ wszystkim podobaĹy - kupowali je ludzie z dalekich krajĂłw. Pan Tinga Tinga nauczyĹ innych, jak malowaÄ te obrazy. Potem powstaĹa szkoĹa i stowarzyszenie, ktĂłre tworzy bajki i filmy o kulturze i przyrodzie mojego kraju. SÄ
one sprzedawane na caĹym Ĺwiecie, takĹźe w Polsce. CzÄĹÄ pieniÄdzy przeznacza siÄ na pomoc dzieciom w moim kraju, aby mogĹy uczyÄ siÄ czytania i pisania
1
MoĹźecie poprosiÄ rodzicĂłw, Ĺźeby poszukali wam na youtube bajek z serii âOpowieĹci z Tinga Tingaâ. A ja zaraz opowiem wam jednÄ
z nich. PosĹuchajcie o tym, âDlaczego sĹoĹ ma trÄ
bÄ?â
ZaĹÄ
cznik nr 2
ZABAWA âMYĹLIWY I GAZELAâ
Jedno dziecko jest myĹliwym, drugie gazelÄ
, miÄdzy nimi stoi krzesĹo â dzieci majÄ
opaski na oczach. MyĹliwy prĂłbuje zĹapaÄ gazelÄ, ktĂłra co kilka sekund musi klasnÄ
Ä, aby daÄ sygnaĹ, gdzie jest. JeĹźeli myĹliwy zĹapie gazelÄ, zamieniajÄ
siÄ rolami, jeĹźeli nie - wybiera siÄ nowych graczy.
ZABAWA âBOA DUSICIELâ
Jedno dziecko wciela siÄ w rolÄ wÄĹźa i kuca âw jaskiniâ â na Ĺrodku sali, pozostaĹe dzieci rozbiegajÄ
siÄ po sali. Na sygnaĹ âboaâ zaczyna siÄ polowanie: kaĹźde dziecko dotkniÄte przez wÄĹźa doĹÄ
cza do niego (podanie rÄki). JeĹźeli wÄ
Ĺź siÄ rozerwie, niezĹapani gracze mogÄ
go dotknÄ
Ä i zmusiÄ do powrotu do jaskini.
ZaĹÄ
cznik nr 3
Piosenka âMalaikaâ pochodzi z Afryki i jest popularna w wielu krajach. Ĺpiewa siÄ jÄ
w jÄzyku suahili â jÄzyku, ktĂłrym posĹuguje siÄ wiele ludzi w Afryce i w Tanzanii. SĹowo malaika to znaczy anioĹ.
W Tanzanii piosenka ta jest traktowana jako koĹysanka, ale mĂłwi o miĹoĹci chĹopca do dziewczyny. Nazywa jÄ
swym anioĹem, ptaszkiem. Mimo miĹoĹci do niej nie moĹźe siÄ oĹźeniÄ, bo jest za biedny i nie staÄ go na posag. MĂłwi tak: âAniele, kocham ciÄ, cóş mam poczÄ
Ä, zostaĹem pokonany przez posag, ktĂłrego nie mam. OĹźeniĹbym siÄ z tobÄ
, ptaszyno, ciÄ
gle o tobie myĹlÄ.â
2